Informacja (łac. informatio - wyobrażenie, pojęcie) to pojęcie o wielu definicjach w różnych dziedzinach. Zasadniczo mamy dwa podstawowe punkty widzenia na informację. Pierwszy, który można nazwać obiektywnym i wywodzi się z fizyki i matematyki, gdzie informacja oznacza pewną własność fizyczną lub strukturalną obiektów, i drugi, subiektywny (kognitywistyczny), gdzie informacją jest to, co umysł jest w stanie przetworzyć i wykorzystać do własnych celów.
Spis treści |
[edytuj] Informacja obiektywna
- W teorii informacji Shannona, informacja jest też mierzona jako prawdopodobieństwo zajścia zdarzenia.
Zdarzenia mniej prawdopodobne dają więcej informacji. Dokładny wzór to:
gdzie:
I - liczba bitów informacji (ilość informacji),
p - prawdopodobieństwo zajścia zdarzenia
- W informatyce podstawowa jednostka informacji to bit, jest to ilość informacji potrzebna do zakodowania, które z dwóch równie prawdopodobnych zdarzeń alternatywnych zaszło. Bit odpowiada ilości informacji zawartej w odpowiedzi na pytanie, na które można odpowiedzieć tak lub nie. Wartości bitu przyjęło się oznaczać cyframi dwójkowymi 0 i 1. Mogą istnieć ułamkowe ilości informacji - np. w zajściu zdarzenia, którego szansa wynosiła 90% zawiera się 0.152 bitów. Własność ta jest wykorzystywana w niektórych algorytmach kompresji, takich jak kodowanie arytmetyczne.
To podejście pomija znaczenie (semantykę), jakie niesie komunikat, a skupia się jedynie na jego składni (syntaktyce).
[edytuj] Informacja subiektywna
W tej perspektywie, informacja jest indywidualną lub grupową interpretacją otrzymanego ciągu sygnałów (np. dźwiękowych czy optycznych) i musi zawsze opisywać stan jakiejś dziedziny.
Podejście kognitywistyczno-systemowe w meta-teorii TOGA)[1] daje nam ścisłe definicje rozróżniające dane, informacje, wiedzę i preferencje jako podstawowe funkcjonalne elementy procesów myślowych naturalnych i sztucznych (zobacz też: Sztuczna inteligencja). W tej systemowej interpretacji, informacja jest przetwarzana przez naszą wiedzę i w wyniku daje inną informację lub nową wiedzę. W zależności od tzw. indywidualnego systemu konceptualizacji, ten sam ciąg sygnałów/znaków (danych) może być źródłem różnych informacji dla różnych osób lub robotów.
Jeśli grupa ludzi lub społeczeństwo ma w pewnej dziedzinie ten sam system konceptualizacyjny (np. teorie, zbiory poglądów, definicje), to te same sygnały komunikacyjne odbierają w ten sam sposób, to znaczy dostarczają im one tą samą informację do przetwarzania.
Jeżeli danymi nazywamy wszystko to co jest przetwarzalne (Gadomski), to informacja jest danymi, ale nie każde dane są informacją, np. "gołe" liczby są zawsze danymi, ale jeśli nadamy im znaczenie w określonej dziedzinie, to są też informacją, np. (5) i (5 stopni Celsjusza za naszym oknem).
Podejście kognitywistyczne jest też bliskie rozumieniu informacji w języku naturalnym i jakie jest przyjęte w zarządzaniu wiedzą.
[edytuj] Inne interpretacje
W ujęciu infologicznym (Bo Sundgren 1973)[potrzebne źródło] informacja to treść komunikatu przekazywanego za pomocą danych. Ta sama treść może być przekazywana przy pomocy różnych danych (znaki, mowa, wykres itp.). Dlatego też potocznie często używa się tych określeń zamiennie.
Informacja według twórcy cybernetyki Norberta Wienera[potrzebne źródło]: Informacja to relacja niematerialna, zachodząca jednocześnie między trzema elementami: A. odtwarzanym obiektem rzeczywistości społecznej B. tezaurusem punktu A C. społecznym nastawieniem do A i B. Wiener zapoczątkował interpretację przyznającą informacji szczególne miejsce jednego z podstawowych elementów wszechświata, formułując w 1948 r. słynne zdanie: „Informacja jest informacją a nie energią ani materią”.
Informacja według Ashby'ego[potrzebne źródło]: Informacja to przekazanie różnorodności.
Informacja według Brouillona[potrzebne źródło]: Informacja to prawdopodobieństwo wyboru.
Ostatnio, na gruncie fizyki kwantowej z wykorzystaniem teorii superstrun rozwija się nową interpretację "informacji fizycznej", rozpoczętą wcześniej przez N. Wienera, jako trzeciego podstawowego składnika wszechświata po materii i energii.
Informacja i wiedza są obecnie uważane za nowy "towar" na rynku, podobny do dóbr materialnych czy energii. Ze względu na ten fakt, Internet i inne zalewające ludzi potoki informacji, obecne społeczeństwo globalne nazywane jest społeczeństwem informacyjnym (Information Society).
Pojęciem informacji zajmuje się również ekonomia informacji. Jednym z nurtów w tej dziedzinie jest analiza zachowania graczy na rynku z uwzględnieniem posiadanych przez nich informacji na temat oferowanych dóbr i innych cech rynku. Szczególnie, gdy rozkład informacji wśród graczy jest asymetryczny[potrzebne źródło].