Pole powierzchni (potocznie po prostu powierzchnia figury lub pole figury) - miara, przyporzÄ…dkowujÄ…ca danej figurze nieujemnÄ… liczbÄ™ w pewnym sensie charakteryzujÄ…cÄ… jej rozmiar.

Ścisła definicja wymaga wykonania pewnej konstrukcji.

Spis treści

[edytuj] Konstrukcja pojęcia pola

[edytuj] I Definicja

Zobacz więcej w osobnych artykułach: Miara Jordana, Miara Lebesgue'a, Wymiar pudełkowy.

Najczęściej spotykana definicja (i jedna z najogólniejszych) odwołuje się do następującej konstrukcji:

  1. Pokrywamy całą płaszczyznę, na której znajduje się dana figura, siatką przylegających kwadratów o bokach a1.
  2. Liczbę kwadratów mających choćby jeden punkt wspólny z figurą, której powierzchnię mierzymy, oznaczamy przez n1.

Tworząc rozmaite siatki kwadratów o coraz to mniejszych bokach a_1>a_2>a_3>\ldots, itd. uzyskujemy ciąg liczb n1,n2,....
Polem powierzchni nazywamy granicÄ™:

S=\lim_{i \to \infty}n_i~a_i^2

Granica ta nie zawsze istnieje. Jeśli nie istnieje, pola powierzchni nie da się obliczyć tą metodą.

Co więcej, konstrukcja ta ma jeszcze jedną wadę - choć dobrze sprawdza się w typowych wypadkach, jednak nie posiada podstawowej własności, która intuicyjnie powinna charakteryzować pole powierzchni: suma pól dwóch nie nachodzących na siebie figur może być większa niż pole figury powstałej z ich połączenia.

[edytuj] II Definicja

Sposób ten jest nieco mniej abstrakcyjny od poprzedniego i jednocześnie może być używany do obliczania pól powierzchni w przestrzeni trójwymiarowej.
Algorytm obliczania pola S powierzchni σ:

1. Weźmy dowolna liczbę r>0.
2. Niech V(σ,r) będzie objetoscią sumy (NIE sumą objętości) wszystkich kul o środkach należących do powierzchni σ i promieniu r.
3. Jeżeli istnieje granica:
S=\lim_{r \to 0}{V(\sigma,r) \over 2r}
to liczba S jest polem powierzchni σ.

[edytuj] Problem wyznaczania pól dla wszystkich figur

  • Zbiory
\{(x,y):0<x<1,\ 0<y<1,\ x,y sÄ… wymierne } oraz
\{(x,y): 0<x<1,\ 0<y<1,\ x jest niewymierny lub y jest niewymierny}
są rozłączne i oba mają zewnętrzną miarę Jordana równą 1. Suma tych dwóch figur (czyli wnętrze kwadratu) ma pole równe 1, skąd możemy wnioskować że pola naszych figur nie można zdefiniować używając podejścia Jordana.
  • Istnienie nietrywialnej funkcji, którÄ… daÅ‚oby siÄ™ zmierzyć dowolnÄ… figurÄ™ i która dla dowolnego ciÄ…gu przeliczalnego rozłącznych figur dawaÅ‚aby wynik równy ich sumie jest niedowodliwe w standardowym systemie aksjomatów ZFC.
  • Zbiór Vitalego i zbiór Bernsteina (istniejÄ…ce przy zaÅ‚ożeniu aksjomatu wyboru) sÄ… niemierzalne w sensie Lebesgue'a.
  • Prz zaÅ‚ożeniu aksjomatu wyboru istnieje skoÅ„czenie addytywna miara mierzÄ…ca wszystkie podzbiory przestrzeni.
  • Przy zaÅ‚ożeniu AD, wszystkie podzbiory przestrzeni euklidesowych sÄ… mierzalne w sensie Lebesgue'a. * JeÅ›li istnieje liczba mierzalna, to jestr niesprzeczne że continuum jest rzeczywiÅ›cie mierzalne i że istnieje miara na pÅ‚aszczyźnie mierzÄ…ca wszystkie jej podzbiory.

[edytuj] Definicja szkolna

Definicja używana w gimnazjach i szkołach średnich.

  1. Obieramy kwadrat o boku 1.
  2. Kwadrat ten zwany kwadratem jednostkowym jest jednostkÄ… pola.
  3. Pole jest równe liczbie kwadratów jednostkowych lub jego części mieszczących się całkowicie w mierzonej figurze.

Definicja ta tak naprawdę podaje tylko dolne oszacowanie pola powierzchni danej figury, którego dokładność zależy od kształtu figury.

[edytuj] Pole pod krzywÄ…

Pole między krzywą daną równaniem y=f(x) a osią OX ograniczone prostymi x=a i x=b, a≤b jest równe całce oznaczonej

S=\int\limits_{a}^{b}|f(x)|dx

[edytuj] Pola typowych figur

S=\frac{nar}{2}=nr^2\,\operatorname{tg}\frac{\pi}{n}=\frac{n}{2}R^2\sin\frac{2\pi}{n}=\frac{n}{4}a^2\,\operatorname{ctg}\frac{\pi}{n}
S=\frac{\sqrt{3}}{4}a^2

[edytuj] Zobacz też